Kwetsbare jeugd op weg naar volwassenheid

856 keer bekeken

Begin november start in Haarlem, Amsterdam en Rotterdam het onderzoek ‘Ondersteuning van kwetsbare jeugd (16-20 jaar) op weg naar volwassenheid’. Doel van het onderzoek is om bij te dragen aan verbetering van de professionele ondersteuning van deze doelgroep.

Het onderzoek, dat is geïnitieerd door de Onderzoeksgroep Welzijn, Empowerment en Vakmanschap van Hogeschool Inholland, focust op hoe kwetsbare jongeren de overgang maken van adolescentie naar volwassenheid. Roel van Goor, projectleider: “We willen zicht krijgen op moeilijkheden en mogelijkheden die jongeren ervaren bij het vinden van een plek in de maatschappij en de vormen van ondersteuning die hen daarbij helpen”.
Vragen die worden gesteld zijn: Waar lopen ze tegen aan bij het doorlopen van een opleiding? Hoe gaan ze om met geld, vinden ze een huis en een baan, en hoe vullen ze hun vrije tijd in? Maar ook, waar zoeken ze steun als het even niet lekker loopt, en welke steun is helpend? Het proces van volwassen worden verloopt voor veel jongeren turbulent. Jongeren die kwetsbaar zijn, lopen in deze periode extra risico om in de problemen te komen.

Speciale aandacht vraagt de overgang naar 18 jaar. Jongeren zijn dan wettelijk volwassen, wat allerlei nieuwe rechten maar ook verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Worden jongeren daar goed op voorbereid? Wie neemt de ondersteuning over als jeugdvoorzieningen eindigen en jongeren het niet alleen kunnen? Met de nieuwe Jeugdwet, Participatiewet, Wmo en het Passend Onderwijs zou het inrichten van doorgaande en integrale ondersteuning van deze jongeren mogelijk moeten worden. Het blijkt voor veel gemeenten nog moeilijk om deze ambitie te realiseren.

 

Veerkracht

In vier jaar onderzoek worden verschillende groepen jongeren gevolgd en bevraagd, waarbij onder meer wordt gekeken naar hun veerkracht (‘resilience’). Hiervoor wordt onder andere een beroep gedaan op de ecologische benadering van veerkracht, zoals ontwikkeld door het Canadese Resilience Research Centre onder leiding van Michael Ungar. Veerkracht lijkt een belangrijke factor in de levens van jongeren bij het omgaan met problemen, ingrijpende gebeurtenissen, of negatieve invloeden. Het kan verklaren waarom de ene persoon beter in staat is met heftige levenservaringen om te gaan dan de andere.
Van Goor: ”Belangrijke rol is daarin weggelegd voor hulpbronnen die aanwezig zijn in de directe omgeving van jongeren; in de relaties met mensen om hen heen, of in hun directe omgeving. Het is de vraag of formele vormen van ondersteuning daar al voldoende bij aansluiten, of op voortbouwen. De uitdaging is ook om meer over de randen van sectoren en disciplines heen te gaan denken. Hoe komen de ondersteuningsbehoeften van deze kwetsbare jongeren centraal te staan, in plaats van wat er aan hulpaanbod voorhanden is?”

Betrokkenheid van het werkveld

Het onderzoek bouwt onder andere door op het verkennend onderzoek Jongeren & Wijkteams dat in 2015 door de Onderzoeksgroep Welzijn, Empowerment en Vakmanschap werd uitgevoerd. Het Verwey-Jonker instituut, Hogeschool Rotterdam, de Hogeschool van Amsterdam en het NJI zijn als onderzoeks- en kennispartners actief betrokken bij het onderzoek, dat ook is verbonden met drie Academische Werkplaatsen Transformatie  Jeugd. Daarnaast zijn de drie gemeenten en binnen die gemeenten het MBO, organisaties voor jongerenwerk, straathoekwerk, en jeugdhulp betrokken. Dat zoveel verschillende partners - lokaal en landelijk - zich bij het project hebben aangesloten, is bijzonder en toont de maatschappelijke urgentie van de thematiek. Het project wordt gefinancierd door het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek (SIA), een onderdeel van de NWO.

Kansen voor de transformatie

In 2021 wordt het onderzoek afgerond. In de tussentijd wordt ook heel sterk ingezet op het tussentijds delen van resultaten met professionals, opleidingen, gemeenten en organisaties. Ook zullen de opleidingen, studenten én docenten bij het project worden betrokken. Van Goor ziet kansen om de transformatie in de komende jaren een stevige impuls te geven: “De middelen en de mogelijkheid om het beleid voor de jeugd  vorm te geven is volledig onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten geplaatst. De mogelijkheden voor integrale ondersteuning van kwetsbare jongeren bij het verwerven van een plek in de samenleving zijn daarmee, ook nadat ze 18 zijn geworden, binnen bereik. Met dit langlopend praktijkonderzoek kunnen we met de jongeren zelf en de betrokken professionele spelers een bijdrage leveren om te zorgen dat ze een steviger plek in de samenleving weten te verwerven en vast kunnen houden.”


Roel van Goor is associate lector Leefwerelden van Jeugd en docent pedagogiek bij Hogeschool Inholland. Hij onderzoekt naast leefwerelden van jeugd, het leren en ontwikkelen in wijkteams jeugd en gezin en diversiteitsgevoelig werken in opvoedondersteuning. Meer informatie vind je op de website van Hogeschool Inholland.

Dit artikel komt uit onze nieuwsbrief. Meer weten over het thema Veilig Opgroeien? Raadpleeg dan ons kenniswetwerk.